Het woord ‘zalig’ betekent oorspronkelijk ‘intens gelukkig’; ‘het eeuwig heil deelachtig’; ‘verrukking teweegbrengend’; en ‘heerlijk’. Langzamerhand heeft die laatste betekenis de overhand gekregen. Tijdens het kerstdiner zullen veel mensen dan ook tegen degene die gekookt heeft gezegd hebben dat ze een gerecht ‘zalig’ vonden. Zelf zou ik dat niet zo gauw op die manier zeggen, al ben ik het er meestal wel van harte mee eens.
Wel wens ik mensen nog altijd een zalig Kerstfeest, niet alleen in de kerk, maar ook in de familiekring. En bij de jaarwisseling wens ik ook iedereen een zalig Nieuwjaar.
Zo vlak voor het begin van het nieuwe jaar kun je mensen natuurlijk ook een zalig uiteinde en een goed begin wensen, maar daarbij heb ik het idee dat dat zalig uiteinde eerder verwijst naar het einde van het leven dan naar het einde van het jaar. Nu mag het levenseinde natuurlijk ook wel zalig zijn. Dan komt de oorspronkelijke betekenis van het woord zalig weer om de hoek kijken: deelhebbend aan het heil. In elk geval gun ik dat iedereen, dat wij na de dood het eeuwig leven mogen ontvangen, of om het plechtig te zeggen: het eeuwig leven deelachtig mogen zijn.
Maar laten we nu eerst maar eens terugblikken op het afgelopen jaar. In veel parochies biedt de viering op Oudejaarsavond daartoe een mooie gelegenheid.
Daarna staan we aan de start van het nieuwe jaar. Wist u dat er in de kerk op 1 januari een hoogfeest wordt gevierd? Dat is nog niet zo lang zo en hier in Nederland vindt het ook maar mondjesmaat ingang. Toch wordt het in enkele parochies al gevierd en dat zullen er ongetwijfeld steeds meer worden. Het gaat om het feest van Maria Moeder van God. Deze titel van Maria kennen we uit het Wees Gegroet. Moeder van God is de oudste titel van Maria. De kerkelijke bekrachtiging van deze titel vond plaats in het jaar 431 op het concilie van Efeze. Bij de vijftienhonderdste gedenkdag van dit concilie op 11 oktober 1931 riep paus Pius XI dit feest in het leven. Tot in de jaren zestig werd het dan ook gevierd op 11 oktober. Paus Paulus VI verplaatste dit feest naar 1 januari en verhief het tot Hoogfeest. Sindsdien wordt het dus gevierd op de achtste dag oftewel de oktaafdag van Kerstmis. Op deze dag werd van oudsher de besnijdenis van Christus gevierd. Volgens de Joodse voorschriften vond de besnijdenis namelijk plaats op de achtste dag na zijn geboorte. In het Evangelie dat op 1 januari wordt gelezen wordt de besnijdenis van Christus dan ook genoemd, maar Maria als moeder van dit pasgeboren jongetje krijgt op die dag de ereplaats als moeder van God.
Ik wens u allen, ja, laat ik het toch maar zeggen, een zalig uiteinde en een goed begin.
Hartelijke groeten, Pastor Bert Glorie
